PREDSJEDNIK SAVEZA SRPSKIH GUSLARA SLAVKO JEKNIĆ: Naša je obaveza da stvaramo dobre guslare i još bolje ljude!

PREDSJEDNIK SAVEZA SRPSKIH GUSLARA SLAVKO JEKNIĆ: Naša je obaveza da stvaramo dobre guslare i još bolje ljude!

  • Šta je na izbornoj skupštini poručio novi predsjednik Saveza srpskih guslara Slavko Jeknić.

Savez srpskih guslara kao krovna organizacija svih guslara koji se osjećaju po pripadnosti Srbi, treba da teži ka sveopštem jedinstvu naše organizacije, kako bi svaki njen član osjetio da je opšti interes zajednički, a ne lični i pojedinačni. U tom smislu vidim svoju kandidaturu za mjesto predsjednika Saveza i želim da istaknem da u vremenu sveopštih podjela, ličnih sujeta, preambicioznih ciljeva i nerealnih želja, biće potrebno dosta truda i volje, da se stvari u našoj organizaciji postave onako kako bi svi željeli. Za mene, kao čovjeka koji je u  državnoj službi godinama sprovodio zakon, pitanje legalnosti i donošenja zakonitih odluka, biće na prvom mjestu, što je i zakonska obaveza, poštujući Statut i druge pravne akte Saveza srpskih guslara.

Ističem činjenicu koja je obradovala sve guslare, ljubitelje gusala i narodne epske poezije, da je pevanje uz gusle uvršteno na reprezentativnu listu UNESKO-a  kao nematerijalno kulturno nasleđe čovječanstva. To je ogroman i kapitalni iskorak ne samo za gusle i srpske guslare već i za čitav srpski rod. Ovdje hoću da iskažem zahvalnost svima onima koji su svojim radom i činjenjem pomogli da naša država Srbija, guslari i guslarski savezi dobiju ovo veliko priznanje.

POŠTUJMO  KODEKS SRPSKIH GUSLARA 

Na tom zamahu i talasu, Savez guslara Srbije, Savez Srpskih guslara i ostali savezi treba da grade svoju strategiju u narednom periodu, kako bi gusle i od države dobile onaj status kakav su imale u vremenu vladavine Karađorđevića. U tom cilju bih inicirao izradu jedne studije, koja bi se bavila planom i programom rada i razvoja guslarstva u svim srpskim zemljama i traženjem rešenja kod nadležnih državnih institucija za dobijanje adekvatnog prostora za rad Saveza čije je sjedište u Beogradu, naravno uz saglasnost i podršku Saveza guslara Srbije. Pri tome, slobodno možemo koristiti i neke ranije studije i planove, u cilju sveobuhvatnog sagledavanja pozicije gusala i očuvanja našeg svetog instrumenta, što je obaveza svih nas. Uz to bih priveo kraju već započetu aktivnost na izradi Kodeksa Srpskih guslara, što sam u većem dijelu uradio u mojoj knjizi Gusle naše svete, s tim što bih oko nekih stvari imao konsultacije sa još nekim ljudima iz sva tri Saveza, kako bi smo imali i taj obavezujući okvir pravila za sve srpske guslare, nakon čega bi isti bio prihvaćen od Saveza Srpskih guslara.

Takođe, neophodno je podizati svest kod svih ljudi koji se bave guslanjem i pjevanjem uz gusle, da je to nacionalni interes, i da u tom smislu svi moramo ponešto žrtvovati zarad višeg cilja, pa čak i onda kad nam se čini da su naša prava povređena. Greške su moguće u svemu, ali je loša namjera uvijek prepoznata, kao ljudska slabost i loša osobina, pa ma od koga dolazila. Treba raditi na promociji gusala i truditi se da izgrađujemo sebe kao ljude koji pronose slavu naše tradicije, istorije, kulture i duhovnog nasleđa naših predaka. Trebamo njegovati naše narodne epske pjesme, i za svaku pohvalu je, to što je pjevanje narodne poezije uvršteno kao obaveza guslara na svim festivalima. Moramo navikavati publiku da sluša te pjesme, iako iskustvo kazuje da smo svjedoci pojave da većina publike više voli da sluša rimovani deseterac, jer je on doneo jednu vrstu revolucije u guslarstvu, proteklih četiri – pet decenija.

STROŽI KRITERIJUMI ZA ČLANSTVO U ŽIRIJU

Želja mi je, da u narednom periodu posvetim posebnu pažnju onim problemima koji su u proteklom periodu najviše bili izraženi. Tu prije svega mislim na problem i nezadovoljstvo radom žirija na Festivalima, jer je evidentno da su takmičenja i festivali jedan od gorućih problema i nezadovoljstva kako guslarskih društava, tako i pojedinaca. Trudiću se zajedno sa Izvršnim odborom da na pozicije članova žirija dolaze oni pojedinci koji će se strogo pridržavati pravila i procedura koje su propisane Propozicijama o održavanju festivala. Radićemo na tome, da se analizira rad svakog člana žirija, da se istom ukaže na propuste i greške i da isti budu sankcionisani, ako se ne budu pridržavali utvrđenih pravila iz Propozicija. Zbog toga, manje će biti važno sa koje pozicije u društvu dolazi koji član žirija, i koja su njegova akademska zvanja, već da li je ulogu člana žirija uradio prvenstveno pošteno i po savjesti. I sam sam bio i takmičar i član žirija u zadnjih desetak godina i veoma su mi poznate pozicije članova žirija, koji se najčešće biraju po ključu i pod teretom „obaveze“ prema predlagaču, odnosno onom pojedincu ili društvu koje ga je predložilo za žiri, što se naročito vidjelo na nekoliko festivala u prošloj godini. To se više ne smije tolerisati i takvim ljudima po mom slobodnom ubjeđenju neće biti mjesta u žiriju. S obzirom da je odavno Savez guslara Srbije, predložio izmjene propozicija, koje su kao takve omogućavale jednom članu žirija, da svojim ocjenama direktno utiče na konačan plasman, što se vidjelo na festivalima u Medveđi i Bileći, a ranije i na nekim drugim, iskreno se nadam da će izmjenom propozicija taj adut nedobronamjernima biti izbijen iz ruke, jer je to bilo toliko očigledno, da to više nikad nesmijemo dozvoliti.

NEMA ŠKOLE GUSALA BEZ OZBILJNOG PLANA I PROGRAMA

Škole gusala, i njihovo osnivanje je u interesu Saveza. Do sada osnovane škole rade sa većim ili manjim uspjehom, ali da bi se nešto zvalo školom, podrazumeva se da ta ustanova ima određeni plan i program, da ima adekvatne predavače i da proces učenja traje u skladu sa usvojenim planovima. Ne smijemo se zadovoljiti saznanjem da je otvorena ili osnovana škola gusala na papiru, već da insistiramo da ta škola ima adekvatan plan i program nastave, a ne samo da se u njoj gusla i pjeva, već da se tim mladim ljudima pomogne da uče što više o guslama, o narodnoj epskoj poeziji, o našoj tradiciji, slavnoj istoriji i svemu onome, po čemu smo kao narod bili prepoznatljivi u okruženju. Zato ću lično pod pokroviteljstvom Saveza srpskih guslara, raditi na izradi plana i programa za obuku i učenje gusala, kakav se  na moju inicijativu odnedavno primjenjuje u muzičkoj školi Mokranjac, kojim se uče i druge stvari, vezano za pjevanje uz gusle, odabir narodnih pjesama, kazivanje pjesama uz gusle, analiza narodnih pjesama, pouke i poruke narodnih pjesama, epski junaci, istorijske ličnosti i td. pa sve do učenja koja je uloga guslara u društvu, koga on predstavlja i u čije ime kazuje narodnu epsku poeziju, zatim, kako izgleda nastup guslara, odnos prema publici i slušaocima.   Tako ćemo u budućnosti imati ne samo dobre guslare, već i dobre ljude i ličnosti, jer gusle i narodna epska poezija vekovima oblikuju ljudsku ličnost prema nepisanom kodeksu naših predaka, u kojem su ljudske vrline na prvom mjestu. To nam je u ovim smutnim vremenima itekako potrebno, jer onaj vladar iz sjenke, želi da nas ne samo fizički, već i duhovno porobi kako bi služili tuđim interesima. Sa tim se srpske gusle i guslari nikada nijesu mogli složiti, već su i u najtežim vremenima pjevale o slobodi, narodni duh krijepile i pozivale na otpor prema svakom neprijatelju Srpstva. Po mom mišljenju, Savezi treba da daju instrukcije i podršku u osnivanju škola gusala. I sam ću raditi na tome, ali najbolja varijanta je da se to sistemski uredi. I to bi bio jedan od zadataka u narednom periodu.

PLAĆANJE ČLANARINA OBAVEZA JE SVAKOG DRUŠTVA

Svjedoci smo, da na terenu postoji problem organizacije i ispunjavanja obaveza društava prema Savezima po osnovu plaćanja članarine. Zbog neaktivnosti rukovodstva pojedinih društava, dolazi do problema u plaćanju članarine, pa to onemogućava pojedine guslare da nastupe na festivalima. Tu se može uraditi dosta, a na Savezima je da iniciraju kod tih društava, da u svom godišnjem planu, imaju obavezno zacrtano da jedan koncert u tekućoj godini organizuju u cilju prikupljanja članarine prema savezu, kao i obezbeđivanju sredstava za funkcionisanje društva, jer se više pouzdano ne možemo oslanjati na pomoć prijatelja i donatora. Na Savezima bi bilo, da za takva duštva pruže logističku podršku u vidu učešća nekoliko poznatih guslara, koji bi privukli publiku, a problem finansiranja članarine bio bi rešen.

SRPSKE GUSLE SAČUVATI OD ONIH KOJI VJERU MIJENJAJU ZA VEČERU

Pored redovnih Festivala koji se održavaju po utvrđenom redosledu predlažem da se svake godine održi Sabor ili revija najboljih srpskih guslara, svake godine u drugom Savezu, što će biti propraćeno i medijski, na koji način ćemo raditi na promociji srpskih gusala i guslara i na državnom nivou.

Na samom kraju želim da dodam da Savez srpskih guslara treba da ostane jedinstven i na poziciji odbrane Srpstva i tradicije, od svih onih koji bi željeli da mijenjaju tokove istorije i prikažu stanje istorijskih činjenica, onako kako bi njima odgovaralo, zarad ličnih ciljeva i interesa. Mi, srpski guslari to im nikada nećemo dozvoliti, jer je naš najveći cilj očuvanje tradicije i epskog pjevanja uz gusle. Svi oni koji danas kažu da gusle pripadaju nekom drugom, nijesu u pravu, jer su upravo gusle dokaz da su oni nekada pripadali srpskom rodu, pa su u određenom trenutku i vremenu, iz ličnih ili kolektivnih interesa promijenili vjeru, a zadržali gusle da ih podsjećaju na svoje poreklo. Danas gusle svojataju iz sasvim drugih razloga, što nema utemeljenost ni u tradiciji niti pak u istoriji. Na kraju, pjevanje uz gusle je odnedavno postalo svjetski priznata vrednost i odlikog srpskog naroda, sa čime se svi možemo ponositi. S toga, i ovo moje obraćanje završavam sa epskim stihovima: „Pjesma nas je održala, njojzi hvala!“

Hvala vam na pažnji i živjeli!

Prijepolje, 9.februara 2019.godine.
Narodni guslar  Slavko Jeknić

Rade Crnogorac, predsednik Skupštine Milan Radović, predsednik Saveza srpskih guslara Slavko Jeknić i Milan Nikčević

PLAN RADA SAVEZA SRPSKIH GUSLARA ZA 2019.godinu

  • U skladu sa Statutom Saveza srpskih guslara, aktivnosti krovnog saveza će biti usmjerene na realizaciju održavanja Republičkih festivala, Sabora mladih srpskih guslara i Festivala Srpskih guslara u 2019. godini.
  • Biće pokrenuta inicijativa za održavanje Sabora ili revije najboljih srpskih guslara, koja bi se svake godine održavala nakon završenih takmičenja u novembru ili decembru tekuće godine. Tada bi se i održavala redovna Skupština Saveza srpskih guslara. Vreme i mesto održavanja bi uskladili sa Republičkim savezima.
  • Završetak rada na izradi Kodeksa srpskih guslara i nicijativa za održavanje kontakata sa državnim insitucijama u vezi sa poboljšanjem statusa gusala i traženje modela za rešavanje prostorija za Savez.
  • Izrada plana i programa za obuku i učenje gusala u Školama gusala, koje bi bile pod pokroviteljstvom Republičkih Saveza guslara. Plan bi obuhvatao pripremu polaznika za za učenje pjevanja uz gusle, odabir narodnih pjesama, kazivanje pjesama uz gusle, analiza narodnih pjesama, pouke i poruke narodnih pjesama, epski junaci, istorijske ličnosti i td. pa sve do učenja o tome, koja je uloga guslara u društvu, koga on predstavlja dok kazuje narodnu epsku poeziju, zatim, kako izgleda nastup guslara, odnos prema publici i slušaocima i td.
  • Rad na promovisanju gusala, guslarskih Saveza i društava.
KALENDAR
  • Maj – jun – 2019.godine – Republički festivali guslara
  • Avgust – septembar – Sabor mladih srpskih guslara
  • Oktobar – 2019.godine – Festival Srpskih guslara
  • Novembar -2019.godine – Revija najboljih srpskih guslara

 

Plan sačinio: narodni guslar Slavko Jeknić

PIŠI ĆIRILICOM: Tekstove sa portala Slobodna Hercegovina, uz obavezno navođenje izvora i link, mogu da prenose samo oni sajtovi koji koriste srpsko pismo
O autoru

Ostavite komentar