U GORNJEM ZAOSTRU KOD BERANA ODRŽAN 16. NARODNI SABOR: Promovisana knjiga Gorana Kikovića „Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914-1918 godine“

U GORNJEM ZAOSTRU KOD BERANA ODRŽAN 16. NARODNI SABOR: Promovisana knjiga Gorana Kikovića „Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914-1918 godine“

S lijeva na desno: Miličko Trifunović, Goran Kiković i Branislav Otašević

Već tradicionalno se svake godine 7. avgusta  u 20 sati na Centralnom saborištu u Gornjem Zaostru održava se „Veče gusala, poezije, istorije i tradicije“ u okviru kojeg je ove godine  promovisana knjiga Gorana Kikovića „Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914-1918 godine“, a koja je posvećena stogodišnjici završetka Prvog svjetskog rata. O knjizi su govorili:Branislav Otašević, književnik, recezent knjige; Goran Kiković, istoričar, autor i Milinko Trifunović, publicista, u ime izdavača knjige. Na početku je Miličko Trifunović, publicista istakao sledeće:

Poštovani prijatelji večeras promovišemo knjigu koja je skoro izašla iz štampe a to je sedma knjiga mladog istoričara  Gorana Kikovića pod nazivom  „Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914. do 1918. godine“.

Izdavači su: Srpsko istorijsko – kulturno društvo „Nikola Vasojević“ Berane

Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918, njihovih potomaka i poštovalaca “Vojvoda Stepa“ Nova Crnja„Književna zadruga Srpskog nacionalnog savjeta“, Podgorica, „Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918, njihovih potomaka i poštovalaca“ Berane„Udruženje srpskih književnika u otadžbini i rasejanju“ Andrijevica. Recenzenti knjige su: Prof.dr Aleksandar Životić, istoričar iz beograda , Branislav Otašević, književnik iz Murine i David Lalić, publicista i pjesnik iz Andrijevice.

Naše Udruženje ratnih dobrovoljaca 1912-1918, njihovih potomaka i poštovalaca“ Berane kao što ste čuli je suizdavač ove vrijedne knjige o borbi naših predaka za slobodu i ujedinjenje od 1914. Do 1918. godine.

U ovoj knjizi možete pročitati  o borbama naših predaka imena poslanika Podgoričke skupštine sa područja Berana, Andrijevice, Bijelog polja, Rožaja, bihora i Plava i Gusinja, zatim Izuzetnu izvornu istoriografsku vrijednost imaju spiskovi odlikovanih i poginulih Vasojevića tokom Prvog svetskog rata. Napornim istraživačkim radom, Goran  Kiković je sačinio potpune spiskove Vasojevića odlikovanih Zlatnom i Srebrnom medaljom Obilića za hrabrost i tu su biografije istaknutih vojskovođa ovog kraja.

  Da vam ja nebi prepričavao knjigu bolje da je vi pročitate. Hvala što ste me saslušali.

Potom je Branislav Otašević istakao sledeće: “Prošlost Vasojevića, jednog od najmlađih, ali i najvećih srpskih plemena u Crnoj Gori, i pored dosta napisanih radova i knjiga, nije dosad cjelovito istraživana i obrađivana u našoj istoriografiji i istoričkoj publicistici. Značajnije su o ovome plemenu pisali i dali nemjerljiv doprinos izučavanju prošlosti Vasojevića akademik prof. dr Miomir Dašić, dr Radoslav Jagoš Vešović, Marko Cemović, popovi Lalević i Protić, pop Tomaš Katanić i drugi. Ali zaokruženih istorijskih i javnih rasprava nije bilo u dovoljoj mjeri, sve dok akademik Miomir Dašić nije značajno i kvalitetno u više svojih knjiga, naučnih i publicističkih radova, i radova saopštenih na naučnim skupovima i simpozijumima, obradio prošlost Vasojevića. Drugi radovi i knjige uglavnom su geografskog i etnogeografskog karaktera, a pojedina pitanja su uzgredno doticana najviše u sklopu monografija, manjih istorijskih rasprava i u sintetičkim osvrtima pojedinih autora na razne teme i ciljane povode.

Goran Kiković, već afirmisani i poznati istoričar, aktivni društveno-politički radnik, sada na funkciji potpredsjednika SO Berane i istraživač istorijskih zbivanja ne samo u rodnim Vasojevićima nego i šire, napisao je i pripremio za štampu knjigu “Vasojevići u borbi za srpsko i jugoslovensko ujedinjenje od 1914. do 1918. godine“ koju sam sa zadovoljstvom pročitao i preporučujem za štampu, jer će ovaj rukopis, u to sam siguran, upotpuniti saznanja o borbi Vasojevića i drugih brđanskih plemena kroz vjekove za slobodu srpskog naroda.

Pišući lakim dopadljivim stilom, koristeći brojne dosad objavljene knjige i radove poznatih i afirmisanih stvaralaca, Kiković je vješto i znalački komponovao svoj rad i ostavio čitaocima značajno djelo o prošlosti Vasojevića. Polazeći od toga, mladi ambiciozni istoričar Goran Kiković, prihvatio se teškog, ali odgovornog posla i posvetio stručnu pažnju istorijskoj građi pretežno naše, a djelimično strane provenijencije i studioznije zašao u pitanja istorije i borbe Vsojevića u Prvom svjetskom ratu i potom u borbi za stvaranje jedinstvene države. Svojim radom Kiković uspostavlja kontinuitet saznanja i interpretacija događaja i procesa u razvoju i postojanju ovog plemena. Svjestan činjenice da se istorija ne može pisati bez izvora i provjerenih dokumenata. Zato je nastojao da do njih dođe i znalački ih koristi u oblikovanju svoga rada koji će dati značajan doprinos u proučavanju prošlosti i sadašnjosti u razvoju ovoga plemena koje je u svojoj prošlosti dalo veliki doprinos u razvoju i postojanju ovog dijela Balkana i Evrope kako u istorijskom razvoju, tako i razvoju nauke i kulture, jer je veliki broj naučnih poslenika u eks Jugoslaviji sa prostora Vasojevića i Limske doline.

Kiković je upoznat sa istorijskim događajima, kulturno-istorijskim spomenicima iz različitih vremena i istorijskih perioda, istorijskim ličnostima kakvi su bili poslanici Velike narodne skupštine Srpskog naroda održane u Podgorici novembra 1918. Kao i o vojskovođama i barjaktarima i junacima sa mnogih bojišta i bitaka. Koristeći ovu domaću građu – knjige, publicistiku, štampu, posebno feljtone, Kiković u knjizi donosi portrete i niz biografskih podataka za jedan broj istorijskih ličnosti i istorijske događaje vezano za njihov rad i djelovanje i epohu u kojoj su radili, ratovali i stvarali.

Ova Kikovićeva knjiga je nesporan dokaz da kada se spretno spoje neosporan talenat za stručno-naučno istraživanje i rad sa mnoštvom potvrđenih činjenica i relevantnih podataka potkrijepljenih istorijskim neoborivim dokazima uspjeh ne može izostati. Tako u ovom štivu, pisanim izvornim srpskim jezikom i ćiriličnim pismom čiji je tvorac i sâm Vasojević, vješto komponovano i stilski dotjerano, sretamo niz podataka i istorijskih istina na osnovu kojih stičemo pravu sliku o ovom najvećem srpskom plemenu u periodu Prvog svjetskog rata.

Dokumenti i istorijski zapisi do kojih su došli poznati naši istoričari, pisci istorijskih publicističkih djela, romansijeri i drugi stvaraoci i sâm Goran Kiković, utoliko su dragocjeni što dublje zalaze ne samo u političke nego i u socijalne, kulturne i vjerske uzroke pojedinih akcija i zbivanja na prostoru gdje žive Vasojevići. Oni imaju draž kazivanja očevidaca koji nalaze razumijevanja za borbu potlačenih masa na širem balkanskom prostoru.

Nijesu zproslavljeni ratnici među kojima po hrabrosti, nenadmašeni u junaštvu, general i vojskovođa Radomir Vešović, Novica Popović iz Velike, Janko Spasojević i drugi učesnici Podgoričke Skupštine, komite Milosav Raičević, Milonja – Bajo Krdžić i Zarija Vuković i mnogi drugi koji svojim djelom uradiše da Vasovo pleme bude veliko, razgranato i brojno, poznato ne samo u Crnoj Gori i Srbiji, nego mnogo šire.

Pošto su se Vasojevići nalazili i danas se nalaze između Srbije i Crne Gore, a graniče se i sa albanskim plemenima, njihov geografsko-strategijski položaj bio je i veoma značajan i za ostvarivanje ruskih planova na ovom dijelu Balkana, pa se zato njihova borba često i pominje. Kiković zna, ali nije bio u mogućnosti da istraži i izvrši uvid u arhivama Moskve i drugim gradovima Rusije, te samim tim nije otkriveno šta se sve tamo nalazi i šta se sve čuva. Inače Kiković je veliki prijatelj Rusije i njenog naroda. U svojoj kancelariji (predsjednika SO-e Berane) drži s ponosom sliku – umjetnički rad Vladimira Vladimiroviča Putina, uz napomenu pjesnika Davida Lalića da je to umjetnički rad slikara Ilije Mrkajića iz Vojvode Stepe).

Zbog raznovrsnosti građe, prikupljene za pisanje ove knjige, njenog pravilnog i ravnomjernog tretiranja preporučujem izdavaču da ovu knjigu objavi jer se ona pojavljuje u vrijeme kada je uočljiv nedostatak naučne “nepokrivenosti“ Vasojevića, ali i čitave Crne Gore u Prvom svjetskom ratu. Ovaj rad Gorana Kikovića će zato doprinijeti da se upotpuni i jasnije sagleda slika o Vasojevićima u borbi za oslobođenje i ujedinjenje Srba u jedinstvenu južnoslovensku državu. “-zaključio je svoj stav o knjizi Branislav Otašević, publicista i književnik, predsjednik Udruženja srpskih književnika u otadžbini i rasijanju za Crnu Goru sa sjedištem u Andrijevici

* * *

Tokom večeri učestvovali su pjesnici Mišo Kuburović i Radoje Mišković poznati narodni guslari: Radojica BugarinMiloje BugarinSiniša Petrić i Nikola Popović . Veče je uveličala svojim nastupom i pjevačka grupa Udruženja narodnog stvaralaštva “Đurđevi Stupovi“ iz Berana. Veče je vodio Goran Kiković.

Narednog dana  8. Avgusta poslije svete tajne krštenja koja je obavljena u crkvi Sv. mati Paraskeve u Gornjem Zaostru održana je liturgija a potom  parastos nevino stradalim žrtvama i pripadnicima Jugoslovenske kraljevske vojske u Otadžbini u Drugom svjetskom ratu. Potom je tradicionalno posjećen grob vojvode Milana Dobrašinovića, koji je jedan od pokretača ovoga sabora u Gornjem Zaostru koji je održava ove godine po šesnaesti put. A zatim je na saborištu  usvojen  Proglas o pomirenju među potomcima sukobljenih strana u Drugom svjetskom ratu kojega je pročitao istoričar Goran Kiković, koji glasi:

“I ove godine kao i predhodnih, ovdje se u Zaostru kod Berana okupljamo se na Saboru pomirenja i zajedništva i šaljemo poruke mira i ljubavi.

Mi, potomci nevino stradalih pripadnika jugoslovenske kraljevske vojske u otadžbini,sabrani ovdje u Gornjem Zaostru u slobodnim srpskim planinama.

 Zahtijevamo od Skupštine, Vlade Crne Gore  i  ostalih državnih organa Crne Gore da prihvate našu ruku pomirenja i da Vlada Duška Markovića dozvoli podizanje spomenika komadantu vođi naših predaka vojvodi Pavlu Đurišiću stradalom od ustaša u Drugom svjetskom ratu jer bih se time podigao spomenik i svim našim precima koji su nevino poginulu u drugom svjetskom ratu.

Do današnjih dana se stvara lažna slika o mnogim događajima Drugog svjetskog rata kao o ustanku jula 1941. godine u Crnoj Gori. Ustanak u Crnoj Gori buknuo je 13. jula 1941. godine i nije izbio iz “revolucionarno-klasnih“ pobuda, već je to bio opštenarodni bunt protiv namere Italije da Crnu Goru odvoji od ostalih djelova Srpskoga narooda uz pomoć crnogorskih separatista. Povod za ustanak bila je Petrovdanska skupština na Cetinju. Tokom jula mjeseca oslobođen je veliki dio Crne Gore. Ustankom su rukovodili oficiri, ugledni ljudi i narodni prvaci kasnije komadanti JVu O :Đorđije Lašić, Bajo Stanišić, Pavle Đurišić, Nikola Kusovac i drugi 

Svake godine podsjećamo javnost da nema evropskih integracija bez bratskog pomirenja među nama, jer davno su naši preci rekli “ko neće brata za brata taj hoće tuđina za gospodara“.

 

 Tražimo već godinama a i ove godine ponavljamo da se i stratišta u Crnoj Gori obilježe na dostojan način, jer se to već dvije decenije čini u Sloveniji.

Crna Gora mora izvršiti reviziju nekih istorijskih činjenica i argumenata vezanih za bratoubilački rat i ravnopravno tretirati i partizanski i četnički pokret, jer su oba pokreta bili antifašistički, a to su učinile i neke susjedne zemlje kakav je slučaj u Srbiji.          .

Zato se sa pravom pitamo zašto niko nije odgovarao za zločine počinjene u tzv. “lijevim skretanjima“ i u Sloveniji nad zarobljenicima 1945. godine.

Zato, mi potomci nevino stradalih  pripadnika Jugoslovenske vojske u otadžbini, zahtijevamo od Skupštine, Vlade i državnih organa Crne Gore da se pridruži društvu razvijenih demokratskih zemalja, te da žrtvama zločina totalitarnog komunističkog režima u Crnoj Gori, koje su još žive ili njihovim porodicama, izrazi iskreno žaljenje, razumijevanje i priznanje za njihove pretrpljene patnje i istovremeno otvori proces odgovornosti i naredbodavaca i izvršilaca navedenih zločina.

I ove godine se sjećamo  oslobođenja Berana  od strane Italijanskog okupatora čiju je strategiju  oslobođenja osmislio  vojvoda Pavle Đurišić, što mu priznaju i komunistički rukovodioci Đoko Pajković i Radivoje Vukićević u svojim knjigama.

Danas se  sjećamo  stijeljanja komadanta Jugoslovenske vojske  u otadžbini đenerala Dragoljuba Draže Mihailovića,  kojega je Viši sud u Beogradu oglasio nevinim, a  tim činom su oglašeni nevini i svi pripadnici JVuO, pa i komadant Limskih četničkih odreda vojvoda i komadant Crne Gore JVuO vojvoda Pavle Đurišić, koji je oslobodio Berane 18. Jula 1941.a poslije toga je održana 21. Julska skupština u Beranama, prva te vrste u okupiranoj Jugoslaviji i Evropi, a taj datum se slavi kao dan opštine Berane.

 

Mi, potomci stradalih pripadnika jugoslovenske vojske u otadžbini, zahtijevamo od Vlade – premijera  Duška Markovića, da shodno demokratskim standardima koji važe u svim zemljama demokratije, gdje je svima dozvoljeno pravo na grob i spomenik da omogući podizanje spomenika vojvodi Pavlu Đurišiću, žrtvi ustaškog terora i komadantu Trinaestojulskog ustanka u Beranskom kraju 1941. godine, ovdje u Gornjem Zaostru kod Berana i u Beranama, jer je dan ustanka 13. Jul državni praznik . Izgradnjom spomenika u Beranama otklonila bi se nepravda koja je više odsedamdeset godina  nanesena ovoj nesporno značajnoj istorijskoj ličnosti, a svim pripadnicima  jugoslovenske vojske u otadžbini iz Crne Gore podigao zaslužen spomenik nakon sedamdeset godina od njihove pogibije.

 Zato je mnogo važno da se mi potomci zaraćenih strana u Drugom svjetskom ratu pomirimo i jednom za svagda dođe do bratske sloge .

Ponavljamo i ove godine kao i proteklih godina da svijest o istorijskim zbivanjima, jedan je od preduslova da se izbjegnu slični zločini u budućnosti između braćeJer osuda počinjenih zločina treba da igra važnu ulogu u edukaciji mladih naraštaja, a jasan stav prema prošlosti može predstavljati dobru preporuku za buduća pokoljenja.

Riječi vladike Rada nas opominju na to : “Pokoljenja djela sude šta je čije daju svjema“.

Mi, potomci nevino stradalih pripadnika jugoslovenske vojske u otadžbini, ponosni smo na svoje pretke koji su se borili za krst časni i slobodu zlatnu, za kralja i otadžbinu! I bili antifašistički orjentisaniZa bratsku slogu i bratsko pomirenje!“

Skup su pozdravili  svojim besjedama vojvode: Miodrag Božović, Mileta Pavićević, Vlado Janković, Miroljub Milentijević iz Zvečana sa Kosova i Metohije.Pozdravljen je i vojvoda Slobodan Mihajlović iz dijaspore. Tokom svečanosti Rajku Đuraškoviću, predsjedniku Crkvenog odbora Rijeke Crnojevića uručen je zlatni orden Draže Mihailovića prvog stepena od strane visokog vojvodskog savjeta koji mu je uručio vojvoda Miodrag Božović iz Bograda. Svoje stihove vojvodi Pavlu Đurišiću pročitao je pjesnik Petar Vešović, dok su tokom programa nastupali guslari Miloje Bugarin i Siniša Petrić, goste su tokom sabora zabavljali narodni pjevači iz Berana i Bijelog Polja.

Srdačnu dobrodošlicu gostima Sabora poželjeli su domaćini Brano i Žarko Radnić. Skup je pozdravio biranim riječima predsjednik MZ Gornje Zaostro Vučić Dobrašinović. Naredne godine domaćin će biti crkveni odbor iz Gornjeg Zaostra zajedno sa prijateljima iz Berana.

 

IZVOR: GLAS HOLMIJE

PIŠI ĆIRILICOM: Tekstove sa portala Slobodna Hercegovina, uz obavezno navođenje izvora i link, mogu da prenose samo oni sajtovi koji koriste srpsko pismo
O autoru

Ostavite komentar