NIKAD VIŠE 1878: Pokret za slobodu Stare Hercegovine

NIKAD VIŠE 1878: Pokret za slobodu Stare Hercegovine

  • Vjerujemo, da je današnja Crna Gora, Njegoševska, da je tradicionalna, i ona iz 1878, i 1918. i vjekovima unazad, onda bi Hercegovcima bilo na ponos da su dio Crne Gore, ali kako je ona postala suprotnost svega što je predstavljala, sa prefiksom i glavnom odrednicom antisrpskom, onda je jasno, da se Srbi, tj. Hercegovci odriču i traže ono što im je oduzeto 1878.

Oblast Stare Hecegovine

Prateći fenomen društvenih mreža, koje izvjesno razgrću mrak koji širi neovisna država Montenegro, naišli smo na mnogo fejsbuk grupa, koje tretiraju pitanje Stare Hercegovine, bore se protiv asimilacije Srba na tom jedinstvenom prostoru, odgovarajući na montenegrinski poklič „Nikad više 1918.“, sa „Nikad više 1878.“

Vjerujemo, da je današnja Crna Gora, Njegoševska, da je tradicionalna, i ona iz 1878, i 1918. i vjekovima unazad, onda bi Hercegovcima bilo na ponos da su dio Crne Gore, ali kako je ona postala suprotnost svega što je predstavljala, sa prefiksom i glavnom odrednicom antisrpskom, onda je jasno, da se Srbi, tj. Hercegovci odriču i traže ono što im je oduzeto 1878.

Hercegovina je istorijska oblast koja je obuhvatala teritorije koje su ranije bile Hercegovina, a sada se formalno ne ubrajaju u nju, pa otuda i naziv Stara Hercegovina.

Oblast obuhvata današnju zapadnu Crnu Goru, prostor od Herceg Novog preko Nikšića do Prijepolja, te dijelove Polimlja (Prijepolje, dijelovi Rudog i Čajniča) i gornjeg Podrinja, preko Foče do Kalinovika. Starom Hercegovinom se nazivaju i oblasti koje se smatraju izvornom Hercegovinom.

U istorijskoj nauci je odavno konstatovano da je glavni cilj političkog i duhovnog djelovanja svih vladika i gospodara iz vladalačke kuće Petrović-Njegoš bio oslobođenje i ujedinjenje cijelog srpskog naroda u jednu državu,odnosno stvaranje jedinstvene srpske države u njenim istorijskim i etničkim granicama, prenosimo mišljenje dr Budimira Aleksića, koji je u jednom od svojih tekstova dalje naveo da:

„S obzirom na ovu činjenicu, jasno je da su i njihovi planovi prema Hercegovini (kao i prema drugim susjednim srpskim zemljama) bili prvenstveno u funkciji ove opšte nacionalno-oslobodilačke akcije.“

Stara Hercegovina obuhvata šest opština u Crnoj Gori: Pljevlja, Žabljak, Plužine, Šavnik, Nikšić i Herceg Novi, kao i dio opštine Kotor (Risanski zaliv i Krivošije).

U ovoj istorijskoj oblasti danas je najveći grad Nikšić, a nakon njega Pljevlja i Herceg Novi. Stara Hercegovina obuhvata i Prijepolje u Republici Srbiji, te Foču i Kalinovik u Republici Srpskoj.

Kako je došlo do asimilacije hercegovačkih Srba u crnogorski državni okvir? Kako je došlo do crnogorizacije Stare Hercegovine, koja je 1878. pripala Knjaževini Crnoj Gori, ovo su samo neka od pitanja kojima se bave aktivisti Pokreta za slobodnu Hercegovinu, na društvenim mrežama, u koje smo umali uvid pripremajući ovaj tekst.

Hercegovina je ušla još u vrijeme vladike Danila Petrovića Njegoša, glavnog junaka Njegoševog „Gorskog vijenca“. Nastojeći da, na podsticaj ruskog cara, susjedne srpske krajeve, koji su geografsko-istorijski pripadali Brdima i Hercegovini, oslobodi i prisajedini podlovćenskoj Crnoj Gori, vladika Danilo je sredinom 1711. osvojio Žabljak Crnojevića.

Kao i knjaz Danilo, i Nikola je Hercegovinu smatrao najvažnijom oblašću crnogorskih aspiracija. Pomagao je hercegovački ustanak 1861.-1863. godine, koji je ugušen jer je turska vojska pod komandom Omer-paše Latasa napala Crnu Goru (koja je pretrpjela velike gubitke u ljudstvu).

Značaj Hercegovine u srpskoj istoriji i vrline Hercegovaca potencirao je i kralj Nikola u svojim djelima, uzdižući ih takoreći “do nebeskih visina“, a sve sa ciljem da ih uključi u državni okvir Crne Gore. S druge strane, hercegovački Srbi su Crnu Goru doživljavali kao jedinu nepokorenu srpsku zemlju i kao “gnijezdo slobode“. Crna Gora je hercegovačkim Srbima bila ideal nacionalnog podvižništva, te su stoga o njoj govorili sa romantičarskim zanosom i oduševljenjem.

Poslije Hercegovačkog ustanka (1875—1878) i Berlinskog kongresa, Knjaževina Crna Gora dobija od Turske dobar dio Hercegovine. Oslobođenjem u Prvom balkanskom ratu, odnosno Londonskim ugovorom o miru, 30. maja 1913. godine, Pljevlja su kao neodvojiv dio Hercegovine pripala Kraljevini Crnoj Gori.

„Zbog sve učestalijih progona, tiranije i zatiranja svega što je srpsko od strane ,,Montenegro“ vlasti i njihovih podanika, logična stvar je da se mi Srbi iz ovog dijela koji je posle Berlinskog kongresa (1878. godine) pripao Crnoj Gori. osvijestimo i kažemo, da je dosta dukljanske represije“, piše na FB stranici „Nikšić, ponosni srpski grad“, uz objašnjenje da treba „uzeti ono što je naše i što je nepravedno dato Crnoj Gori, a to je – Stara Hercegovina.

Pojašnjavajući istorijski kontekst, koji Hercegovinu čini „starijom od Crne Gore, a Humsku oblast starijom od Duklje“, ističe se da se sticajem nekih istorijskih okolnosti Stara Hercegovina našla u granicama Crne Gore, a da je podjelom SFRJ po „avnojevskim granicama“ i ostala u njima. Tekstopisac nije propustio da ukaže da je Staru Hercegovinu „oslobodila srpska vojska Crne Gore“.

Ovaj svojevrsni proglas završava sa „Nikad više 1878.godina! Hoćemo našu autonomnu oblast Staru Hercegovinu i njeno vraćanje gdje je oduvijek i bila a to je matica Hercegovina, napisano je fb stranici „Nikšić ponosni srpski grad“

www.in4s.net

PIŠI ĆIRILICOM: Tekstove sa portala Slobodna Hercegovina, uz obavezno navođenje izvora i link, mogu da prenose samo oni sajtovi koji koriste srpsko pismo
O autoru

Ostavite komentar




* Zakon o javnom informisanju – član 38: Zabranjeno je objavljivanje ideja, informacija i mišljenja kojima se podstiče diskriminacija, mržnja ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja nekoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihove seksualne opredeljenosti, bez obzira na to da li je objavljivanjem učinjeno krivično delo.

Mišljenja iznijeta u komentarima privatno su mišljenje autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije Slobodna Hercegovina