NAŠA ČASNA STARINA: Pop Petar Jagodić Kuridža

NAŠA ČASNA STARINA: Pop Petar Jagodić Kuridža

  • Matija Gubec – svi znamo? I treba. Ali, Petar Jagodić? Malo ko. Nema ga u sistemu obrazovanja. I mnogih drugih. Brojnih žrtvenih prinosa čitavog jednog naroda. A oni, taj prinos, čine istoriju naroda.

Prekaja kod Drvara

Bez takve vrste personalizacije, ta je istorija šuplja. To je neki magloviti kolektivitet.

U Dalmaciji je 1704. godine izbila buna koja je pokrenuta ubiranjem poreza zvanog desetina. U Zadru je živio plemić Šimun Fanfonja koji je otkupio pravo ubiranja desetine za veliku svotu od 7.800 reala. Taj porez je ubiran putem upotrebe vojne sile od šezdeset dragona iz čete pukovnika Kanajetija. Providur koji je sjedio u Zadru Marin Zane naredio je pravoslavnom svešteniku Petru Jagodiću Kuridži da po običaju onoga vremena u crkvi pročita naredbu da se Kanajeti preda 300 cekina. To su, međutim, Bukovičani odbili.

U času kada je pritisak na srpski narod pojačan, do januara 1704. godine, počela je oružana pobuna. Srbi iz Žegara koje je predvodio Ilija Nanić upali su u Obrovac kako bi preoteli svoju oduzetu stoku i oslobodili usužnjene. Na Saboru kod crkve Sv. Apostola Petra i Pavla čiji je pop Petar bio paroh, učestvovalo je osam kapetana: Ilija Nanić iz Žegara, Matija Žabetić iz Biograda, Matija Miljanović iz Kruševa, Toma Karolija iz Ivoševaca, Cvijetan Cvjetinjanin iz Parčića, Radovan Radosav iz Veljana, Radovan Korda iz Đevrsaka, Novak Vujanić iz Ervenika.

Ustanici su sproveli ekonomsku blokadu Zadra. Iz Kninske, Drniške, Šibenske i Skradinske krajine sabralo se 7.000 oružanih ljudi. Oni su, vođeni sedamdesetoricom glavara, došli u Zadar kako bi predali svoje zahtijeve. Pop Petar Jagodić je ispisao ove zahtijeve. Mlečani su kategorično odbili taj dokument, a pop Petar je zaprijetio da će njegov narod napustiti teritoriju Republike. Providur je u tim kritičnim trenucima postigao da unese razdor među ustanike, ali glavne ličnosti ostale su na liniji narodnih zahtijeva. Dana 18. decembra 1704. godine trojica ustanika su osuđeni na smrt vješanjem. Ova presuda je objavljena u Žegaru i Biogradu na srpskom jeziku, ćirilicom.

Pop Petar se sa dozvolom novog providura vratio iz izbjeglištva iz Like, ali ga je sljedeći providur Vendramin (nama u Boki poznat) zatvorio u kninsku tvrđavu. Godine 1715, u osvit novog rata sa Turcima, pop Petar je odveden u mletački zatvor u kojem je proveo više od četrdeset godina.

Možda je prilika da se uz popa Petra sjetimo i kaluđera Vasilija, predvodnika drugog i po vremenu bliskog ustanka dalmatinskih Srba. Takođe i Bokelja Petra Lazarovića koji je u mletačkim tamnicama proveo pola vijeka, nadživjevši sustalu Republiku. Ogromna je istorijska žrtva i doprinos hrišćanskih savezima srpskog naroda podnešena tokom ukupnog njegovog trajanja u Dalmaciji.

Ovim člankom želio sam podsjetiti na negdašnju snagu i brojnost tog naroda na tlu današnje Hrvatske.

Goran Komar / FB

OVAJ TEKST OBJAVLJEN JE UZ DOZVOLU AUTORA 

 

PIŠI ĆIRILICOM: Tekstove sa portala Slobodna Hercegovina, uz obavezno navođenje izvora i link, mogu da prenose samo oni sajtovi koji koriste srpsko pismo
O autoru
  1. Pingback: Naša časna starina: Pop Petar Jagodić Kuridža

Ostavite komentar




* Zakon o javnom informisanju – član 38: Zabranjeno je objavljivanje ideja, informacija i mišljenja kojima se podstiče diskriminacija, mržnja ili nasilje protiv lica ili grupe lica zbog njihovog pripadanja ili nepripadanja nekoj rasi, veri, naciji, etničkoj grupi, polu ili zbog njihove seksualne opredeljenosti, bez obzira na to da li je objavljivanjem učinjeno krivično delo.

Mišljenja iznijeta u komentarima privatno su mišljenje autora komentara i ne predstavljaju stavove redakcije Slobodna Hercegovina